خبر بازگشت بریتانیا به اراسموس یکی از مهمترین اخبار آموزشی اروپا در سالهای اخیر است؛ خبری که فقط یک تصمیم سیاسی یا اداری نیست، بلکه میتواند مسیر تحصیل، تبادل دانشجو و همکاریهای علمی را برای هزاران دانشجو در اروپا و ایران تغییر دهد. طبق اعلام رسمی، بریتانیا قرار است از سال ۲۰۲۷ دوباره به برنامه اراسموس بپیوندد؛ برنامهای که بعد از برکسیت، جای خالی آن در نظام آموزش عالی این کشور بهوضوح احساس میشد.
اما اراسموس دقیقاً چیست؟ چرا خروج بریتانیا از آن مهم بود؟ و مهمتر از همه، بازگشت بریتانیا به اراسموس چه معنایی برای دانشجویان بینالمللی و بهویژه دانشجویان ایرانی دارد؟
اراسموس چیست و چرا برای دانشجویان ایرانی مهم است؟
اراسموس (Erasmus) یکی از معتبرترین برنامههای تبادل دانشجو و همکاری آموزشی در جهان است که از سال ۱۹۸۷ با حمایت اتحادیه اروپا فعالیت میکند. هدف این برنامه، تسهیل تحصیل، کارآموزی و همکاری علمی میان دانشگاههای اروپایی است و تجربه بینفرهنگی و فرصتهای پژوهشی گستردهای را فراهم میکند. برای دانشجویان ایرانی، امکان استفاده از این برنامه به دو صورت وجود دارد:
- Erasmus Mundus: اپلای مستقیم برای بورسیه کامل مقطع کارشناسی ارشد
- Erasmus+ تبادلی کوتاهمدت: اقدام از طریق دانشگاه مبدأ در ایران یا دانشگاه اروپایی
جالب است بدانید بودجه اختصاصیافته به برنامه اراسموس پلاس برای دوره ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷، مبلغی بالغ بر ۲۶ میلیارد یورو بوده که نشاندهنده ابعاد عظیم و اهمیت این پروژه در سطح جهانی است.
نکته کلیدی برای متقاضیان ایرانی
برخلاف بسیاری از بورسیههای رقابتی که تنها بر نمرات درخشان تمرکز دارند، اراسموس موندوس اهمیت ویژهای به «تنوع فرهنگی» میدهد. به همین دلیل، دانشجویان ایرانی با داشتن یک رزومه متناسب و حتی نمره زبان متوسط (معمولاً آیلتس ۶.۵)، شانس بسیار بالایی برای پذیرش در این برنامههای بینالمللی دارند.
اراسموس چگونه عمل میکند؟
در قالب این برنامه، دانشجویان میتوانند:
- بخشی از دوره تحصیلی خود را در دانشگاهی دیگر بگذرانند
- بدون پرداخت شهریه اضافه، در دانشگاه مقصد تحصیل کنند
- از کمکهزینههای مالی برای پوشش بخشی از هزینههای زندگی استفاده کنند
اعتبار اراسموس در مسیر اپلای
داشتن سابقه تحصیل یا همکاری در چارچوب اراسموس:
- رزومه تحصیلی را تقویت میکند
- شانس پذیرش در مقاطع بالاتر را افزایش میدهد
و در بسیاری از دانشگاههای اروپایی و بریتانیایی یک امتیاز مهم محسوب میشود به همین دلیل، هر تغییری در ساختار این برنامه، برای دانشجویان ایرانی نیز قابل توجه است.
بازگشت بریتانیا به اراسموس؛ از خروج، بعد از برکسیت تا تصمیم جدید
پس از برکسیت، بریتانیا بهطور رسمی از برنامه اراسموس خارج شد. این تصمیم باعث شد مسیر تبادل دانشجو بین بریتانیا و اروپا محدودتر شود و دانشگاههای بریتانیایی بخشی از ارتباط ساختاری خود با شبکه آموزشی اروپا را از دست بدهند.
برنامه تورینگ؛ جایگزینی که محدودیت داشت
دولت بریتانیا پس از خروج از اراسموس، برنامهای به نام Turing Scheme را معرفی کرد. هدف این برنامه، حفظ امکان تجربه تحصیل بینالمللی برای دانشجویان بریتانیایی بود، اما:
- اعتبار بینالمللی آن به پای اراسموس نمیرسید
- بسیاری از هزینههای جانبی دانشجویان را پوشش نمیداد
- همکاری دوجانبه و پایدار با دانشگاههای اروپایی ایجاد نمیکرد
همین موضوع باعث شد دانشگاهها و دانشجویان بریتانیایی بارها نسبت به خروج از اراسموس انتقاد کنند.
تصمیم برای بازگشت بریتانیا به اراسموس
طبق خبر منتشرشده، بریتانیا و اتحادیه اروپا به توافق رسیدهاند که این کشور از سال ۲۰۲۷ دوباره به برنامه اراسموس بازگردد. این بازگشت قرار است فرصت تحصیل بینالمللی را برای بیش از ۱۰۰ هزار دانشجو فراهم کند و همکاریهای علمی متوقفشده را احیا کند.
چرا بازگشت بریتانیا به اراسموس یک خبر مهم آموزشی است؟
تسهیل تبادل دانشجو میان بریتانیا و اروپا
با بازگشت بریتانیا به اراسموس، مسیر جابهجایی دانشجو بین دانشگاههای بریتانیایی و اروپایی دوباره سادهتر میشود. این موضوع باعث افزایش دورههای مشترک، برنامههای تبادل و همکاریهای آموزشی خواهد شد.
علاوه بر این، بازگشت بریتانیا به این ساختار واحد، به احتمال بسیار زیاد منجر به تسهیل فرآیند صدور ویزای تحصیلی برای جابهجاییهای بینکشوری میشود. این یک خبر عالی برای دانشجویان ایرانی است که همواره با چالشهای پیچیده دریافت ویزای جداگانه برای بریتانیا و حوزه شنگن روبرو بودهاند.
تقویت همکاریهای پژوهشی و دانشگاهی
یکی از پیامدهای منفی برکسیت، کاهش پروژههای تحقیقاتی مشترک بود. بازگشت به اراسموس میتواند:
- تبادل استاد و پژوهشگر را افزایش دهد
- پروژههای علمی مشترک را فعال کند
- و جایگاه دانشگاههای بریتانیا را دوباره در شبکه علمی اروپا تقویت کند
این موضوع برای دانشجویان ایرانی نیز فرصتساز است.
نکته مهم درباره زمان اجرای برنامه
اگرچه اجرای رسمی از سال ۲۰۲۷ آغاز میشود، اما بسیاری از دانشگاهها از هماکنون در حال آمادهسازی قراردادها و پروتکلهای پذیرش هستند. بنابراین اثرات این تصمیم، قبل از اجرای رسمی آن نیز قابل مشاهده خواهد بود.
تأثیرات بازگشت بریتانیا به اراسموس بر دانشجویان ایرانی
افزایش مسیرهای تحصیل و تبادل غیرمستقیم
دانشجویان ایرانی که از دانشگاههای اروپایی پذیرش میگیرند، با گسترش شبکه اراسموس میتوانند راحتتر وارد برنامههای مشترک با دانشگاههای بریتانیایی شوند.
دسترسی بیشتر به بورسیهها و پروژههای مشترک
گسترش همکاریهای دانشگاهی معمولاً به معنای:
- افزایش پروژههای تحقیقاتی
- فرصتهای بورسیه مشترک
- و دورههای بینالمللی جدید است
موضوعی که برای دانشجویان ایرانی بسیار ارزشمند است.
اثر بلندمدت بر مسیر مهاجرت تحصیلی
بازگشت بریتانیا به اراسموس میتواند رقابت مثبت میان دانشگاهها را افزایش دهد و در بلندمدت شرایط بهتری برای جذب دانشجویان بینالمللی، از جمله ایرانیها، ایجاد کند.
تأثیرات اقتصادی، فرهنگی و سیاسی بازگشت بریتانیا به اراسموس
تأثیرات اقتصادی
دریافت کمکهزینههای اراسموس میتواند هزینه تحصیل بینالمللی را برای دانشجویان و خانوادهها کاهش دهد و فشار مالی را کمتر کند
تأثیرات فرهنگی
اراسموس همیشه فراتر از آموزش بوده است. بازگشت بریتانیا به این برنامه، پیوندهای فرهنگی میان جوانان اروپایی و بریتانیایی را دوباره تقویت میکند و تجربههای بینفرهنگی را گسترش میدهد.
تأثیرات سیاسی
این تصمیم پیام روشنی دارد: بریتانیا، حتی خارج از اتحادیه اروپا، به دنبال همکاریهای ساختارمند و پایدار با همسایگان خود است. موضوعی که برای آینده روابط آموزشی و علمی بسیار مهم است.
جمعبندی
بازگشت بریتانیا به اراسموس یک خبر صرفاً اداری یا سیاسی نیست؛ این اتفاق میتواند ساختار آموزش عالی اروپا را تحت تأثیر قرار دهد و فرصتهای جدیدی برای تحصیل، همکاری علمی و رشد آکادمیک ایجاد کند.
